Terminu „stres” w odniesieniu do działających na nas bodźców wywołujących niepokój, a także naszej na nie reakcji po raz pierwszy użył doktor Hans Selye, zapożyczając nazwę od inżynierów budowlanych.

Hans Selye, który rozpoczął swoją karierę naukową w latach trzydziestych na uniwersytecie McGill w Montrealu, był endokrynologiem: zajmował się układem gruczołów dokrewnych oraz wytwarzanymi przez nie hormonami. W owym czasie naukowcy nie wiedzieli zbyt wiele na temat roli hormonów w naszym organizmie: każdy gruczoł był nowym, dopiero odkrywanym terytorium. Selye badał nieznaną substancję, którą właśnie wyizolowano z jajników zwierząt. Ponieważ jej oddziaływanie na organizm było niewiadome, Selye przeprowadził eksperyment sprawdzający, który polegał na tym, że jednej grupie szczurów wstrzykiwał codziennie wyciąg z jajników, zaś drugiej (kontrolnej) jedynie czysty roztwór soli fizjologicznej.

Kilka miesięcy później Selye odkrył, że u szczurów, które otrzymywały wyciąg z jajników, pojawiły się wyraźne zmiany: wystąpiły wrzody trawienne, powiększyły się nadnercza, i załamał się układ odpornościowy. Początkowo Selye przypisywał te zmiany.działaniu wyciągu z jajników, ale kiedy zbadał szczury z grupy kontrolnej, okazało się, że u nich także pojawiły się podobne zaburzenia.

Wyniki badania były zaskakujące. Jeśli to nie wyciąg z jajników wywołał te zmiany, to w takim razie co? Mimo iż szczurom podawano różne substancje, jedno dla obu grup było wspólne: codzienne wstrzyknięcia. Kiedy Selye ponownie przeanalizował doświadczenie, doszedł do przekonania, że codzienne zastrzyki były dla zwierząt wysoce dramatycznym przeżyciem. Sformułował więc hipotezę, że fizyczne zmiany, które zaszły w organizmach szczurów, spowodował negatywny bodziec. Następna seria eksperymentów polegała na poddawaniu szczurów działaniu różnych nieprzyjemnych bodźców: przetrzymywanie w zimnych klatkach, zmuszanie do pływania w zimnej wodzie, ograniczenie ruchów, nieustający hałas. U szczurów, które znalazły się w niekorzystnych warunkach, występowały takie same zmiany, jak w grupie zwierząt, którym wstrzyknięto wyciąg z jajników. Aby określić negatywne czynniki, które wywoływały uszkodzenia, Selye zapożyczył termin używany przez inżynierów budowlanych do opisywania sił (obciążenie, silny wiatr, trzęsienie ziemi) działających na mosty, budynki i inne konstrukcje. Tym terminem jest „naprężenie” – angielskie słowo „stress” (po polsku „stres”).

Leave a Reply

Grudzień 2018
P W Ś C P S N
« Wrz    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  
Archiwa