O tym kiedy śpimy i, do pewnego stopnia, jak dobrze śpimy, decyduje nasz cykl okołodobowy, cykl sterujący aktywnością roślin i zwierząt, a także ludzi. Cykl okołodobowy wynosi około dwudziestu czterech (do dwudziestu pięciu) godzin i długością jest zbliżony do dwudziestoczterogodzinnej doby. W cyklu tym ciało kierowane jest tuzinami powiązanych ze sobą cykli wewnętrznych zegarów, które pracują wspólnie, by zsynchronizować nas zarówno wewnętrznie, jak zewnętrznie: z innymi ludźmi i otaczającym nas światem przyrody. Wewnętrzne rytmy kontrolują i koordynują produkcję hormonów – głód, nastroje, temperaturę ciała i poziom energetyczny. Wewnętrzny zegar kontroluje również nasz rytm sen-czuwanie.

Szyszynka i podwzgórze wspólnie kontrolują opisany cykl. Pobudzona przez ciemność nocy szyszynka wydziela melatoninę. W tym czasie obniża się temperatura ciała, puls staje się wolniejszy i pozostajemy w stanie spoczynku. Najwyższy poziom melatoniny we krwi występuje między pierwszą w nocy a piątą rano. Potem, gdy pojawia się światło poranka, wydzielanie melatoniny ustaje. Wtedy właśnie światło dociera do naszego mózgu szlakiem, który prowadzi od siatkówki oka do jądra położonego nad skrzyżowaniem nerwów wzrokowych, i dalej do szyszynki. Dla szyszynki jest to sygnał ograniczenia produkcji melatoniny. A zatem zdolność rozróżniania przez szyszynkę światła i ciemności jest zdolnością podstawową w naszych cyklach okołodobowych. Fakt, że sygnały światło – ciemność przekazywane są do szyszynki poprzez siatkówkę oka, może wyjaśniać, dlaczego niektórzy niewidomi cierpią na zaburzenia snu. Zakłócenia te. oraz towarzyszące im zmiany w wydzielaniu melatoniny, są zapewne (przynajmniej częściowo) skutkiem niemożności odróżniania światła i ciemności.

Istnieje bogata dokumentacja potwierdzająca, że ludzie pozbawieni naturalnego oświetlenia i zegarów mechanicznych tracą w końcu poczucie czasu, w tym również zdolność rozróżniania dnia i nocy. Mogą wytworzyć indywidualny cykl snu-czuwania. trwający niekiedy aż trzydzieści trzy godziny, ale zarazem ich zegary biologiczne, utrzymujące ciepłotę ciała w dzień i obniżające ją w nocy, mogą zachowywać się według cyklu dwudziestocztero- lub dwudzie- stopięciogodzinnego. Konsekwencją takiego braku synchronizacji systemów jest przykre uczucie dezorientacji i braku równowagi.

Leave a Reply

Czerwiec 2018
P W Ś C P S N
« Wrz    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  
Archiwa